Spójny, konsekwentny i wewnętrznie logiczny zbiór hipotetycznych, koncepcyjnych i pragmatycznych zasad tworzących ogólny układ odniesienia dla badania natury rachunkowości (słownik Webstera).
Zbiór podstawowych, logicznie powiązanych ze sobą założeń koncepcyjnych dla oceny polityki i praktyki rachunkowości (zasad pomiaru, wyceny i prezentacji danych finansowych) stosowanych przy sporządzaniu sprawozdań finansowych (E.A.Hendriksen).
R. Finansowa / R. Zarządcza
Rachunkowość finansowa
Rachunkowość zarządcza
Rachunkowość zarządcza jest blisko zawiązana z rachunkiem kosztów. Trudno jest powiedzieć, w którym miejscu kończy się rachunek kosztów, a w którym zaczyna rachunkowość finansowa. Rachunek kosztów zajmuje się pomiarem efektu działalności jednostek organizacyjnych, rentownością produktów i usług. Rachunek kosztów jest podstawą dla rachunkowości zarządczej. Rachunkowość zarządcza dostarcza więcej wiedzy niż rachunek kosztów, gdyż dostarcza informacje dla kadry kierowniczej, a więc rolą pracownika rachunkowości jest zarządzanie informacją. Zebrane i przedstawione informacje powinny pomagać kierownictwu firmy w zarządzaniu operacyjnym a także strategicznym. Aby ten cel osiągnąć działalność rachunkowości zarządczej musi konsultować się z osobami, które będą z tych informacji korzystać, tj. z kierownictwem aby znać potrzeby jakie konkretnie informacje są potrzebne i co one oznaczają.
Celem rachunkowości zarządczej jest zagwarantowanie kierownictwu stałego i terminowego dostarczenia istotnych informacji. Powinien umożliwić kierownictwu natychmiastowe reagowanie na pojawiające się problemy, ponieważ wczesne wykrycie zagrożenia oznacza działanie.
Głównym zadaniem rachunkowości zarządczej jest doradzanie kierownictwu w sprawach związanych z ekonomicznymi skutkami proponowanych decyzji i działaniami alternatywnymi. Rady te powinny podpowiedzieć ca robić gdy nie osiągniemy planowanego poziomu sprzedaży.
Druga część rachunkowości zarządczej zajmuje się przyszłością i przewidywaniem czyli kontrolą budżetową i kosztami standardowymi. Systemy te badają różnice powstające między wynikami osiągniętymi a planowanymi w budżecie lub standardach. Pracownik rachunkowości zarządczej powinien także uczestniczyć w planowaniu strategicznym czyli przy ustalaniu celów firmy i formułowaniu polityki firmy. Proces prognozowania obejmuje także rachunkowość w warunkach niepewności, czyli określonego ryzyka przy zastosowaniu technik statystycznych np. rachunku prawdopodobieństwa.
Rachunkowość obejmuje komunikację. Jeżeli system rachunkowości ma być skuteczny powinien być połączony z dobrym, solidnym i wiarygodnym systemem komunikacji. Komunikacja powinna umożliwić przekazywanie informacji odpowiednio wcześnie i w taki sposób aby kierownicy i ich podwładni mogli się z łatwością zrozumieć i widzieć cel nadrzędny firmy.
Rachunkowość zarządcza powinna być dostatecznie elastyczna, aby szybko reagować na zmiany w otoczeniu, w którym działa firma lub organizacja jeśli zajdzie taka potrzeba. Systemy powinny być poprawne lub modyfikowane, dlatego też komórka rachunkowości zarządczej powinna monitorować otoczenie firmy.
Osoby, które dostarczają informacje z dziedzin rachunkowości zarządczej muszą zrozumieć role jaką odgrywają inne wydziały firmy. Oprócz skutecznej wymiany informacji muszą zapewnić i współpracę i koordynację. Rachunkowość zarządcza może dostarczyć dużo pożytecznej informacji żeby pomóc kierownictwu podejmowanie lepszych decyzji żeby osiągnąć cel w sposób efektywny.
Podstawowym trzonem rachunkowości zarządczej jest rachunek kosztów. Na ogół przyjmuje się, że pojęcie rachunku kosztów dotyczy zasadniczej działalności operacyjnej jednostki i obejmuje swoim zakresem: pomiar kosztów, ich ewidencję, rozliczenie na miejsca powstania kosztów, rodzaje produktów, sporządzanie kalkulacji kosztów jednostkowych oraz opracowanie sprawozdań o kosztach.
Podejmowanie każdej działalności gospodarczej jest związane z ponoszeniem kosztów. Niekontrolowanie ich poziomu w kontekście uzyskanych efektów może zaprzepaścić nadzieje na rentowność podejmowanych działań. Zawsze ludzie biznesu przed podjęciem każdej decyzji gospodarczej przeprowadzają dokładną analizę kalkulacji spodziewanych przychodów w porównaniu do kosztów szacunku, te są na tyle wiarygodne na ile pozwala na to wiedza, doświadczenie, znajomość wybranego obszaru działania.